Đợt tăng trưởng chủ yếu mang tính “bầy đàn” này có thể không đi được xa nữa, nhưng ít nhất cũng được tới đầu năm sau.

Nền kinh tế Mỹ đang phải đối phó với tỷ lệ thất nghiệp hai con số đáng báo động, hậu quả của vụ nổ bong bóng bất động sản thương mại đang lan rộng và những người tiêu dùng ngập trong nợ nần.

Số ít người cho rằng nền kinh tế đang trên đà phục hồi sẽ thu hút không ít sự ngạc nhiên. Thế thì tại sao thị trường chứng khoán lại làm những người bi quan bất ngờ khi liên tục tăng điểm trong vài tuần gần đây?

Một lời giải thích đang được giới chiến lược gia chứng khoán cùng các nhà quản lý danh mục đầu tư bàn tán là thị trường có thể đang trải qua một hiện tượng giao dịch theo đà mà chẳng cần mấy thông tin kinh tế cơ bản có tên “tăng trưởng nóng” (melt up, hiện tượng thị trường tăng điểm mạnh và bất thường).

“Melt up” xảy ra khi các nhà đầu tư đổ xô vào các loại tài sản như tiền tệ, cổ phiếu, trái phiếu hay bất động sản khi chợt nhận ra một cách muộn mằn rằng đáng lẽ mình đã thu được lợi nhuận lớn nếu làm vậy sớm hơn.

Phần vì tâm lý bầy đàn, phần vì ngộ nhận, cách giao dịch này lại càng nở rộ bởi xu hướng không mới của các nhà quản lý quỹ và nhà đầu tư nhỏ lẻ cố tìm kiếm lợi nhuận với hy vọng bù lại giai đoạn thua lỗ hay làm ăn trì trệ.

Sự bùng nổ của thị trường chứng khoán Mỹ làm xấu mặt nhiều người bi quan trước kia đã dự đoán sẽ có một đợt điều chỉnh sâu kéo dài tới vài tháng. Thay vào đó, chỉ số S&P 500 đã tăng 63% kể từ đáy ngày 09/03 và 22% kể từ đầu năm.

Hỗ trợ từ đâu?

Nhiều chuyên gia tiền tệ đã phải cân nhắc lại cái nhìn của mình đối với thị trường. “Gần đây chúng tôi đã dành nhiều thời gian đánh giá các điều kiện của một đợt “melt up”,” CEO Bernie Schaeffer của Công ty nghiên cứu đầu tư Schaeffer thừa nhận.

Ông nói rằng mình không hiểu tại sao thị trường lại có thể tăng mạnh đến thế khi mà về cơ bản tâm lý nhà đầu tư vẫn chưa được cải thiện còn dòng tiền đổ vào các quỹ đầu tư cổ phiếu nội địa vẫn èo uột.

Trong khi các quỹ đầu tư trái phiếu từ đầu năm tới nay đã có thêm gần 330 tỷ đôla, 28 tỷ đôla đã bị rút khỏi các quỹ đầu tư cổ phiếu.

Một nhóm nhỏ các nhà đầu tư tổ chức và quỹ đầu cơ chứ không phải các nhà đầu tư nhỏ lẻ đã mua phần lớn số cổ phiếu trong năm nay.

Thực tế có rất nhiều nhà đầu tư quan tâm tới các loại tài sản khác thay vì cổ phiếu của Mỹ.

Các thị trường mới nổi đang ngập trong dòng tiền mới vì chúng tăng trưởng mạnh hơn nhiều so với thị trường Mỹ. Thị trường trái phiếu cấp thấp cũng rất hấp dẫn nhà đầu tư. Vàng cũng đang được tích trữ trong khi liên tục lập đỉnh cao mới.

Trong khi đó các nhà đầu tư cá nhân vào cổ phiếu Mỹ chỉ hơi kém bi quan hơn so với hồi tháng 3 khi thị trường lập đáy trong suốt 12 năm rưỡi.

Dù vậy điều đó có thể thay đổi nếu tính tới mức tăng trưởng ấn tượng trong năm nay của hai chỉ số S&P 500 và NASDAQ.

“Nếu năm 2010 cũng mở đầu suôn sẻ,” ông Schaeffer nói, “không thể cưỡng lại nổi nỗi lo bỏ lỡ mất cơ hội kiếm lời từ cổ phiếu.”

Không phải ngẫu nhiên khi tháng 1 cũng là mùa cao điểm tự kê khai tài chính cá nhân, khi sự chú ý đổ dồn tới cột thu nhập năm ngoái và tiền lương hưu năm nay.

Đầu năm sau, dòng tiền đổ vào cổ phiếu có thể càng mạnh và rõ rệt vì lợi nhuận giảm dần trong nhiều phân khúc của thị trường trái phiếu. Có nhiều dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đã thu đủ lợi nhuận từ trái phiếu.

Trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3 tháng, loại tài sản an toàn và thanh khoản nhất hiện chỉ cho lợi suất 0,03%. Lợi suất âm, theo đó dân chúng thực tế chi tiền để chính phủ bảo vệ tài sản của mình có thể sớm xảy ra.

Trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm có lợi suất 3,3%, một tỷ lệ mà những người bi quan cho rằng không đủ để bảo vệ người nắm giữ khỏi rủi ro lạm phát trong vài năm tới.

FED cắt giảm lãi suất ngắn hạn không phải chỉ để hỗ trợ cho ngân hàng mà còn khiến những người giữ tiền mặt chịu thiệt hại và cuối cùng phải đầu tư trở lại nền kinh tế.

Việc đó đã chẳng khó đến vậy nếu không có quá nhiều vốn nhàn rỗi, hậu quả của cơn hoảng loạn và sau đó là trận lũ sụp đổ rồi cứu trợ ngân hàng năm ngoái. Người ta vẫn ưu tiên bảo toàn vốn hơn là thu lợi nhuận.

Áp lực giải ngân vào cổ phiếu

Sau khi gần chạm mức 4 nghìn tỷ đôla vào tháng 1, theo Viện Công ty đầu tư, tài sản của các quỹ tiền tệ hiện đứng tại 3,339 tỷ đôla. Trừ khi có thêm một cuộc khủng hoảng nữa, mong muốn nhận được lợi suất cao hơn sẽ khiến con số này giảm thêm và có lẽ hướng luồng vốn vào cổ phiếu.

“Tôi hy vọng mọi người sẽ bị buộc phải gia nhập thị trường,” Peter Grandic, một nhà đầu tư kỳ cựu phát biểu. “Đa phần tiền được những người chuyên nghiệp quản lý, họ đánh giá kết quả kinh doanh thường là theo quý,” ông nói thêm.

“Năm 2008 người ta chỉ trích họ vì không rút vốn; năm 2009 họ lại bị la ó vì không chịu giải ngân. Áp lực giải ngân đang nặng dần, dù nhà quản lý có muốn hay không."

Đương nhiên, “melt up” cũng như nhiều xu hướng có liên quan tới tâm lý và hành vi của nhà đầu tư, về bản chất, là gần như không thể dự đoán nổi.

Ai nói rằng nhà đầu tư đã không bị làm cho căng thẳng bởi hàng loạt lần thót tim vì cổ phiếu Mỹ tới nỗi họ phải đặt niềm tin vào các công ty tại Trung Quốc, Brazil, … rồi mới quay trở về với Citigroup, General Electric và Microsoft?

Hay lợi nhuận của những nhà đầu tư cá nhân kinh nghiệm không phải là tín hiệu cảnh báo của dòng tiền thông minh?

Thực tế, lần cuối cùng các chuyên gia tài chính bàn đến một đợt “melt up” trong tương lai là vào đầu năm 2007 khi nhiều công ty liên tục bị thôn tính và các quỹ đầu cơ đang cố dốc sạch túi vào thị trường.

Vốn quá rẻ trong khi rủi ro có vẻ như đã bị thổi phồng. Thực tế, nỗi lo ngại phổ biến khi đó là nhà đầu tư sẽ nhận ra rằng không có đủ cổ phiếu để thỏa mãn dòng thác lệnh mua khi ấy.

Đương nhiên, tất cả kết thúc trong nước mắt. Phố Wall sụp đổ và kéo cả thế giới theo nó.

Ít ai cho rằng sẽ có một cuộc sụp đổ cuốn trôi hàng ngàn tỷ như hồi năm 2008. Dù vậy trừ phi đợt tăng trưởng này hấp dẫn được nhiều nhà đầu tư và được hỗ trợ bởi những thông tin kinh tế cơ bản tốt thay vì các chiến lược giao dịch ngắn hạn, chuyện tăng trưởng nhiều năm liền khó có thể xảy ra.

(Businessweek)

Theo CafeF.