|
Từ trước tới nay, vấn đề tranh chấp Biển Đông luôn được coi là điểm
nóng của khu vực. Đây là nơi có nhiều nguồn lợi về kinh tế lẫn an ninh
quốc phòng. Không phải ngẫu nhiên khi cả hai nhà lãnh đạo quân sự cao
cấp Hoa Kỳ đều bày tỏ quan ngại về quyền tự do lưu thông phát triển tại
đây trong hội nghị bộ trưởng quốc phòng vừa qua.
Tại Diễn đàn an ninh Châu Á – Thái Bình Dương ở Singapore vừa qua, bộ
trưởng quốc phòng Mỹ - Robert Gates nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi
rất rõ rang: ổn định, tự do lưu thông, phát triển kinh tế tự do và
không bị cản trở là những điều thiết yếu”.
Tiếp đó, trong chuyến
thăm Việt Nam của đô đốc Robert Willard, ông cũng nhấn mạnh: “chúng tôi
sẽ tiếp tục hợp tác về quốc phòng như một phần trong việc phát triển
quan hệ hai nước trong tương lai. Chúng tôi cam kết duy trì sự ổn định
tại Biển Đông cũng như trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương”
Như
vậy có thể thấy rằng, Mỹ đang gửi tới Việt Nam, Trung Quốc và các nước
trong khu vực Đông Nam Á một thông điệp khá rõ ràng. Đây được coi là
một bước phát triển rất mới, bởi từ trước tới nay người Mỹ luôn tỏ ra
khá “e dè” khi đề cập tới vấn đề nhạy cảm Biển Đông.
1. Thông điệp gửi tới Trung Quốc.
Thông
thường một vị bổ trưởng quốc phòng chỉ đề cập tới các vấn đề an ninh.
Tuy nhiên, trong diễn đàn An ninh tại Singapore vừa qua, ông Robert
Gates lại nhấn mạnh đặc biệt vào quyền lợi kinh tế của Mỹ, các nước
Đông Nam Á, và nhất là của Việt Nam tại khu vực này. Ông Robert Gates
nói, “chúng tôi chống lại mọi hành động nhằm hù dọa các công ty Mỹ hay
bất cứ quốc gia nào đang có hoạt động kinh tế chính đáng tại khu vực
này”. Đây có thể coi là một điều bất thường khá mới mẻ trong bài phát
biểu của vị bộ trưởng quốc phòng Mỹ.
Việc ông Robert Gates nhấn
mạnh "chống lại mọi hành động nhằm hù dọa" là một tín hiệu ngầm gửi tới
phái đoàn Trung Quốc. Bởi khi một số công ty dầu khí Hoa Kỳ (Exxon
Mobile) vào Việt Nam tiến hành thăm dò, khai thác dầu khí đã bị Trung
Quốc ngăn cản, kết quả là các công ty này phải dừng chương trình thăm
dò của mình vì họ e ngại nếu như là phật ý “ông anh” Trung Quốc thì sẽ
rất khó tiếp tục làm ăn trên đất Trung Quốc. Trung Quốc là thị trường
tiêu thụ lớn của các công ty trên, tuy nhiên, đó không phải là chính
sách lâu dài mà Mỹ chấp nhận. Chính vì thế, tại Singapore, lần đầu tiên
chính phủ Mỹ công khai nêu chuyện này ra trong một hội nghị an ninh khu
vực. Đó cũng là một lời cảnh báo đối với Trung Quốc khi nước này đang
“quá tay” can thiệp tới lợi ích của nhiều nước trong khu vực và của Mỹ.
2. Thông điệp giành cho các nước Đông Nam Á.
Chúng
ta thấy, trước nay người Mỹ luôn khá dè dặt khi bàn tới vấn đề tranh
chấp biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, tại hội nghị an
ninh lần này, bộ trưởng quốc phòng Mỹ đã mang vấn đề này nói trước toàn
bộ hội nghị. Đây không chỉ là một thông điệp phát đi từ Oashington tới
Việt Nam, Trung Quốc mà còn tới toàn bộ các nước Đông Nam Á có chung
lợi ích tại Biển Đông. Điều này cũng cho thấy quan điểm, lập trường của
Mỹ đã có sự thay đổi đối với vấn đề này.
Cần phải nhắc lại rằng,
từ giữa thế kỷ 20, sự hiện diện của Mỹ trong khu vực Đông Nam Á được
coi như một trụ cột duy trì an ninh đối với một số nước. Tuy nhiên, gần
đây sự bành trướng sức mạnh quân sự của Trung Quốc tại khu vực này
trong thời gian qua được coi là một sự đe dọa đối với Mỹ. Chính vì thế,
thông qua hội nghị an ninh lần này, Mỹ một lần nữa muốn nhắc lại cho
Trung Quốc và các nước Đông Nam Á một điều rằng, Mỹ vẫn sẽ duy trì sự
hiện diện của mình tại đây. Và điều này còn được nhấn mạnh rõ ràng hơn
trong phát biểu của đô đôc Robert Willard trong chuyến thăm Việt Nam
vừa qua. Ông Robert Willard bày tỏ, tàu hải quân Hoa Kỳ từ Hạm đội 7 sẽ
tuần tra trong khu vực này và sẽ có phản ứng với các hoạt động phi
pháp, trái luật diễn ra trong vùng biển Đông. Điều này cũng đồng nghĩa
với việc Hoa Kỳ có thể là đồng minh của các nước nhỏ ở trong khu vực
nếu có tranh chấp với Trung Quốc.
3. Thông điệp cho Việt Nam.
Có
thể nói, sau chuyến thăm Mỹ của Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam Phùng
Quang Thanh quan hệ hợp tác quân sự giữa hai nước đã được đẩy lên tầm
cao mới. Hai bên cũng đã có nhiều lần trao đổi đoàn cấp cao, qua đó
tăng cường giao lưu học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.
Phát biểu
trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, đô đốc Robert Willard cho biết,
Biển Đông và khu vực châu Á – Thái Bình Dương là khu vực mà các thách
thức về an ninh luôn là mối quan tâm của Hoa Kỳ. Sự hợp tác giữa các
quốc gia trong khu vực Asean, sự hợp tác của Hoa Kỳ và đồng minh và các
quốc gia đối tác trong khu vực là yếu tố quan trọng nhất để duy trì hòa
bình và an ninh trên Biển Đông. Hoa Kỳ sẽ không đứng về phe nào trong
các tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông. Vấn đề này phải được giải quyết
tại các diễn đàn đa phương. Bên cạnh đó, Mỹ cũng cam kết sẽ tiếp tục
bảo đảm an ninh và sẽ can thiệp đối với các hành động phi pháp diễn ra
trên vùng biển này.
Như vậy có thể thấy, một tín hiệu mà
Oashington không nói ra đó chính là ủng hộ Việt Nam đưa vấn đề tranh
chấp này ra quốc tế hóa và giải quyết đa phương. Đó có thể coi là một
sự ủng hộ tích cực đối với Việt Nam khi mà Trung Quốc đang muốn giải
quyết song phương vấn đề này. Bên cạnh đó, lời cam kết của ông Robert
Willard về việc sẽ không cho “thế lực” nào có hành động phi pháp tại
vùng biển này cũng là một tín hiệu “răn đe” đối với các nước đang âm
mưu thôn tính trái phép chủ quyền trên biển hợp pháp của Việt Nam.
Theo Vitinfo.
|