|
Với khẩu hiệu “Tích cực thúc đẩy ngoại giao đa phương diện”, trong năm
2010 Trung Quốc đã không ngừng thực thi nhiều các hoạt động ngoại giao,
đi xa hơn và vươn rộng hơn tới nhiều quốc gia trên toàn thể giới. Động
thái này khẳng định, Trung Quốc đang gia tăng lôi kéo các nước nhằm
tranh giành ảnh hưởng với Mỹ trên bình diện toàn cầu.
Phát biểu tại cuộc họp báo bên lề Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc
(Quốc hội Trung Quốc) ngày 07/3/2010, Ngoại trưởng Trung Quốc Yang
Jiechi nhấn mạnh năm 2010, Trung Quốc sẽ tiếp tục kiên định bảo vệ an
ninh và lợi ích phát triển quốc gia, đồng thời tích cực thúc đẩy ngoại
giao đa phương diện, trong đó ưu tiên hoạt động ngoại giao Hội nghị cấp
cao và ngoại giao Hội chợ Thế giới, nhằm tăng cường sự hiểu biết của
công chúng trong và ngoài nước đối với Trung Quốc, giảm thiểu sự hiểu
lầm.
Bên cạnh đó, ông Yang Jiechi chỉ rõ từng bước đi cụ thể
trong quan hệ ngoại giao và xây dựng đối tác chiến lược với từng quốc
gia chiến lược trong khu vực và thế giới. Trong đó, nhấn mạnh về mối
quan hệ ngoại giao với Mỹ, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số quốc gia
khác khu vực Đông Nam Á.
Trong vài tháng gần đây các lãnh đạo
cao cấp của Trung Quốc đã không ngừng có những chuyến thăm tới một số
nước thuộc Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Tây Á, Trung Đông, Nam Mỹ…..Những
hoạt động này thể hiện tính hiện thực hóa chủ trương ngoại giao con
thoi của Trung Quốc đã bắt đầu được thúc đẩy và đây chính là một bước
tiến mới trong bước cờ chiến lược đối kháng với Mỹ trên bàn cờ ngoại
giao toàn cầu.
Tại Đông Nam Á, các chuyến thăm của các quan chức
cấp cao Chính phủ Trung Quốc đã liên tục được thực hiện trong vài tháng
qua của năm 2010. Điều này chỉ rõ, Trung Quốc đang từng bước tạo “quyền
lực sức mạnh mềm” nhằm chi phối định hướng tại một số quốc gia trong
khu vực, tạo sức hút tới các quốc gia kém phát triển và lôi họ đi theo
hướng của mình, từng bước buộc họ phải thay đổi chính sách để thích
nghi với hệ giá trị mà Trung Quốc đã xác lập.
Cũng tại Đông
Nam Á, Trung Quốc sử dụng chiêu bài ngoại giao thân thiện hay hữu hảo,
một phần trong “quyền lực mềm” để tạo sức cạnh tranh với Mỹ và cuối
cùng đẩy tầm ảnh hưởng của Mỹ ra khỏi khu vực. Điều đáng quan ngại là,
động thái thúc đẩy ngoại giao với các nước là thành viên của ASEAN
nhưng không có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông như Myanmar, nhằm lôi
kéo họ ủng hộ theo việc giải quyết tranh chấp của Trung Quốc. Từ đó phá
vỡ sự đồng thuận trong khối ASEAN.
Tại Đông Bắc Á, Trung Quốc
gia sức tạo mối quan hệ gần gũi hơn với Hàn Quốc và Nhật Bản, đây chính
là hai đồng minh thân cận và chiến lược của Mỹ nhằm duy trì và thúc đẩy
hợp tác chính sách kinh tế vĩ mô, phản đối chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch,
thúc đẩy cải cách cơ cấu quản lý kinh tế toàn cầu. Để thực hiện chiến
lược trên, Trung Quốc thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc và Nhật Bản, xây
dựng mối quan hệ hợp tác tay ba Trung-Hàn-Nhật.
Đặc biệt, tổ
chức thành công Hội nghị thượng đỉnh Trung - Hàn - Nhật được diễn ra từ
29-30/5/2010 tại đảo Jeju ở miền Nam Hàn Quốc. Kết thúc cuộc gặp, các
thành viên tham gia đưa ra được một tuyên bố chung, trong đó nhấn mạnh
tới các kế hoạch đẩy nhanh hợp tác khu vực và nhất thể hóa giữa ba nền
kinh tế; tiến hành đàm phán cấp chính phủ tiến tới thiết lập khu vực
thương mại tự do giữa Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, khu vực hiện
chiếm tới 16% GDP toàn cầu. Lãnh đạo Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc
kêu gọi tiến hành đàm phán để đạt đến việc xây dựng khu vực tự do mậu
dịch chung giữa ba nước.
Nhân dịp này, hai nhà lãnh đạo Trung
Quốc-Hàn Quốc đã kí một thỏa thuận khung để mở các vòng đàm phán sơ
khởi trên hồ sơ nông nghiệp. Đây sẽ là điểm khởi đầu của đối thoại kinh
tế và mậu dịch giữa hai nước. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại
quan trọng nhất của Hàn Quốc, tiêu thụ đến gần 1/4 xuất khẩu của Hàn
Quốc trong năm 2009.
Hội nghị thượng đỉnh Trung-Hàn-Nhật được
diễn ra trong bối cảnh căng thẳng trên bán đảo Triền Tiên leo thang sau
khi Hàn Quốc công bố kết quả điều tra khẳng định tàu chiến Cheonan của
Hàn Quốc bị đắm là do thủy lôi của CHDCND Triều Tiên bắn.
Tại
Tây Á, Trung Đông, Nam Mỹ…..các lãnh đạo Trung Quốc đã lần lượt có các
chuyến thăm tới nhiều quốc gia được coi là quan trọng và có vị thế lớn
trong khu vực cả về kinh tế, chính trị và quân sự, có tác động ảnh
hưởng tới Trung Quốc như: Pakistan, Turkmenistan, Uzbekistan,
Kazakhstan, Bangladesh, Libang, New Zealand, Australia.
Đặc biệt
trong mối quan hệ với Hy lạp, Trung Quốc đã kịp thời có mặt trong khi
Hy Lạp đang rơi vào khủng hoảng tài chính. Trung Quốc đã không ngần
ngại đầu tư hàng tỉ Euro vào Hy Lạp. Đặc biệt hôm 15/6/2010, 02 nước đã
cùng kí kết hợp tác về hàng hải. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã ký 13
thoả thuận thương mại với các công ty Hy Lạp về các lĩnh vực liên quan
đến tàu biển, viễn thông, khách sạn và thực phẩm. Ngoài ra, 2 nước cũng
đang thúc đẩy hợp tác về du lịch.
Đối với Canada, Trung Quốc đã
thể hiện thiện trí ngoại giao của mình thông qua nhiều thỏa thuận kinh
tế và đầu tư quan trọng. Trong thời gian qua, Trung Quốc đã đầu tư hàng
tỷ USD vào vùng Alberta, phía Tây Canada, nơi có trữ lượng dầu cát được
ước tính lên tới 175 tỷ thùng, chỉ sau Ả Rập Xê Út, nước này có trữ
lượng là 260 tỷ thùng.
Tháng 5/2010, quỹ đầu tư của Nhà nước
Trung Quốc, China Investment Corp đã ký một thỏa thuận đầu tư 1,17 tỷ
đô la hỗ trợ tập đoàn Canada đẩy mạnh khai thác các nguồn dầu cát.
Trước đó, vào tháng 4/2010, SINOPEC, công ty dầu khí lớn thứ hai của
Trung Quốc, đã chi ra 4,65 tỷ đô la để mua lại 9% số vốn của tập đoàn
Syncrude Canada. Vào tháng 8/2009, tập đoàn dầu khí số một Trung Quốc,
PetroChina, đã bỏ ra hơn 1,7 tỷ đô la để có được 60% số vốn trong hai
dự án ở Athabasca Oil Sand, tại Alberta, Canada.
Nhìn lại một
loạt những hoạt động ngoại giao trên của Trung Quốc trong thời gian vài
tháng vừa qua, khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên về bước đột phá
quan trọng và mạnh bạo của Trung Quốc trong việc sử dụng quân cờ “ngoại
giao con thoi”, kể cả đến các quốc gia xa lạ với Trung Quốc xưa nay để
tạo dựng mối quan hệ. Bước đi này không khỏi đã khiến giới lãnh đạo Mỹ
phải đau đầu và có chiến lược mới để đáp lại thế cờ ngoại giao này của
Trung Quốc.
Theo Vitinfo.
|