DHDI Corporation

Nhưng mọi việc thay đổi thật nhanh. Ngày 11 tháng 8, đồng yên tăng giá lên mức cao nhất đối với đồng đôla trong vòng 15 năm qua, với tỷ giá 1 đô la đổi được 84,7 yên. Đối với euro, đô la Mỹ tăng hơn chút ít với tỷ giá 1 euro đổi được 1,29 đô la song vẫn thấp hơn mức 1,19 đô la tại thời điểm đầu tháng 6 khi mà việc rút vốn euro diễn ra ồ ạt nhất. Việc đô la Mỹ giảm giá trong thời gian gần đây là do một loạt những chỉ số kinh tế vĩ mô không mấy lạc quan, tại Mỹ, như chỉ số thất nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng,.... Chỉ trước đó một ngày, ngày 10 tháng 8, Quỹ dự trữ liên bang Mỹ (FED) thừa nhận rằng quá trình phục hồi kinh tế có thể sẽ diễn ra chậm hơn mong đợi. Tuy nhiên, FED vẫn giữ lãi suất cơ bản trong khoảng 0 – 0,25% và cho rằng lãi suất nên giữ ở mức thấp trong thời gian dài. Thêm nữa, họ cũng khẳng định rằng cần phải sử dụng tiền thu được từ các trái phiếu có thế chấp đến hạn để đầu tư vào các trái phiếu Chính phủ nhằm tăng thêm hạng mục đầu tư cho bảng cân đối quốc gia.

Sự thay đổi trong chính sách của FED mặc dù khá khiêm tốn, song có vẻ nhận được sự kỳ vọng rộng rãi của nền kinh tế. Nhưng điều đó lại không ngăn được sự khủng hoảng của thị trường chứng khoán sau khi FED tuyên bố – có lẽ bởi vì nhà đầu tư đã hy vọng rằng FED sẽ dùng các biện pháp mạnh hơn. Nhưng sự thay đổi chính sách của FED dường như muốn khẳng định rằng họ đã khôn ngoan hơn ngân hàng trung ương các nước khác khi duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng ở mức độ hợp lý nhằm làm cho đồng đô la trượt nhẹ và giúp cho  các doanh nghiệp xuất khẩu Mỹ. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn giữ nguyên chính sách tiền tệ của họ còn Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cho phép tăng lãi suất ngắn hạn để hạn chế việc phải hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Những vấn đề tại Mỹ không hoàn toàn quyết định số phận của đồng đô la Mỹ bởi tỷ giá luôn có hai mặt. Sự phục hồi của đồng euro từ tháng 6, theo các nhà phân tích, một phần bởi thị trường tin tưởng rằng Châu Âu đã có giải pháp cho vấn đề nợ của họ. Đồng tiền mạnh cũng phản ánh nền kinh tế mạnh. Tăng trưởng GDP của khu vực đồng euro trong quý II đã cao hơn so với Mỹ, phần lớn nhờ vào sự trỗi dậy của nước Đức. Nhưng sự tăng trưởng chậm chạp của khu vực đồng euro không phải đã kết thúc. Đồng euro mạnh có nghĩa là Ý, Tây ban Nha, Hy Lạp và Bồ Đào Nha bị mất đi lợi thế cạnh tranh trong xuất khẩu. Đây là một trong những lý do tại sao nhiều nhà phân tích nghĩ đồng euro sẽ lại suy yếu.

Sự phục hồi của đồng yên Nhật, ngược lại, có thể vẫn sẽ tiếp tục. Tỷ giá đồng yên đối với đồng đô la Mỹ đang trở lại mức giữa những năm 90 sau khủng hoảng đồng peso, và đồng yên khi đó trở thành nơi trú ẩn trước những rủi ro. Sự trỗi dậy mạnh mẽ của đồng yên lần này có thể không ảnh hưởng nhiều đến các doanh nghiệp xuất khẩu Nhật Bản. Giá tiêu dùng giảm kết hợp với mức lạm phát khiêm tốn ở Nhật có nghĩa là tỷ giá thực thấp hơn mức tỷ giá trung bình của những năm 1990. Các doanh nghiệp xuất khẩu của Nhật vẫn sống được khi tỷ giá danh nghĩa cao hơn, do mức lương và giá cả tại Nhật Bản giảm tương đối so với các mức này tại Mỹ và Châu Âu.

Điều cần giải thích ở đây không phải là tại sao đồng yên mạnh hơn trong thời gian gần đây mà là tại sao trước đây nó bị suy yếu. Kit Juckes của Société Générale (Công ty dịch vụ tài chính Châu Âu) cho rằng mức lợi tức trái phiếu thấp ở Nhật chính là câu trả lời. “Đồng yên ít được nắm giữ do Nhật duy trì mức lãi suất thấp nhất trên thế giới”, Kit nói. Nhưng bây giờ lợi tức trái phiếu ở Mỹ và ở phần lớn các nước Châu Âu đang giảm dần khiến cho Nhật là nơi hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Càng có nhiều các nước giàu tương đồng với Nhật Bản, càng ít lý do để tránh xa đồng yên. Thậm chí Trung Quốc cũng đang tăng mua trái phiếu Nhật Bản như một phần nỗ lực của họ trong việc đa dạng hóa dự trữ ngoại tệ, không chỉ tập trung vào đô la Mỹ.

Nhưng sự quan tâm như vậy đối với đồng yên không được Nhật Bản chào đón. Một đồng tiền giá rẻ (lãi suất thấp) bây giờ lại trở thành giải thưởng đặc biệt, khi mà nhu cầu của các nước giàu đang giảm dần và xuất khẩu tới các thị trường mới nổi dường như là cứu cánh tốt nhất. Các cơ quan chức năng của Nhật thấy cần phải can thiệp để giữ cho đồng yên không tiếp tục tăng giá. Nhưng hành động đó có thể làm hỏng nỗ lực của các nước giàu trong việc thuyết phục Trung Quốc nâng giá đồng tiền của họ. Có thể BOJ và ECB sẽ đi theo FED trong việc tiếp tục tăng cung tiền (mặc dù ở mức khiêm tốn) hoặc họ sẽ phải đối mặt với rủi ro tỷ giá tăng lên.

Trận chiến giành giải đồng tiền giá rẻ có thể gây ra sự căng thẳng giữa hai bờ Thái Bình Dương (và cả Đại Tây Dương) vì không nước nào có thể giảm tỷ giá của họ ngay lập tức. Do vậy, đến tận bây giờ, đô la Mỹ vẫn đang chiếm giải đồng tiền giá rẻ.

Theo NHNN Việt Nam.